Rob Jetten wil dat de overheid stopt met het uitgeven van miljarden aan overheidssubsidies op fossiele brandstoffen. Een nobel streven. Gek is alleen dat – en dat is de onhebbelijkheid van de overheid an sich – dat hij dit “terug gewonnen” bedrag gelijk weer wil uitgeven en wil “terugbetalen” aan iedere Nederlander in de vorm van een “klimaatbonus” van € 250.
Het bekende rondpompen van geld, want alleen al het werk wat de al decennia overspannen Belastingdienst dit oplevert . Het riekt daar boven op naar een verkiezingsstunt. “Met D66 krijgt u geld terug als het om het klimaat gaat, en kost het u niet langer alleen maar.” Uiteraard trapt niemand daar in, maar het klinkt zo lekker in verkiezingstijd: geld uitgeven. Het punt is: belastinggeld geven wij – op welke wijze dan ook – zélf uit. We krijgen niets cadeau. Hooguit de zorg voor veiligheid en een (veilige) infrastructuur, waar de overheid zich op zegt voor te staan. En dat mag wat kosten, vanzelfsprekend. We gaan dat, immers, niet zelf organiseren.
Maar laten we even terug komen op die fossiele brandstoffen. Fout, mag niet meer, moet duurzaam. De riedel is overbekend. “We moeten van het gas af”, windmolens, zonnepanelen, elektrische auto’s en we zijn Groen ! Hoe minder CO2 we uitstoten, hoe beter. Natuurlijk. Maar gaan we dat bereiken met windmolens? Hoe lang gaat een windmolen mee?
Milieucentraal.nl zegt er dit over:
‘Windturbines wekken stroom op zonder de lucht te vervuilen, zonder het klimaat te belasten en zonder grondstoffen uit te putten. Wel komt er wat CO2 vrij bij het bouwen, onderhouden en afbreken van de turbine, maar na 3 tot 6 maanden draaien heeft een turbine die hoeveelheid CO2-uitstoot al bespaard.
Tijdens de hele levensduur van een windturbine, 20 jaar, produceert deze tot 80 keer zoveel energie als er nodig is om er één te bouwen.’
‘Tijdens het opwekken van stroom met een windmolen komt er geen CO2, fijnstof of stikstofoxide in de lucht. Er komt wel CO2 vrij bij tijdens de bouw, bij het onderhoud en de afbraak van de windturbines, want daarvoor is energie nodig uit fossiele brandstoffen. Maar over de hele levensduur is die uitstoot erg laag. In 3 tot 6 maanden draaien wekt een windturbine evenveel energie op als er nodig is voor de bouw, het onderhoud en de afbraak. Een windmolen gaat zo’n 20 jaar mee.
In windmolens wordt vaak het gas SF6 (zwavelhexafluoride) gebruikt om kortsluiting te voorkomen (SF6 werkt als isolatiemiddel). Het gas zit ook in schakelstations van netbeheerders, en wordt bijvoorbeeld ook in de chemische industrie gebruikt. SF6 is een zeer sterk broeikasgas.
In 2017 kwam er in Nederland in totaal 5543 kilo van dit gas vrij. Dit staat gelijk aan 160 miljoen kilo CO2. Het is niet bekend wat het aandeel van windmolens daarin was. We weten wél dat de Nederlandse windmolens in 2018 de uitstoot van 4.400 miljoen kilo CO2 hebben voorkomen (dus bijna 30 keer zoveel), doordat er minder fossiele brandstoffen gebruikt hoefden te worden. De netbeheerders en fabrikanten van windmolens zijn op zoek naar alternatieven voor SF6.’
Dat klinkt leuk ! Zijn we toch maar mooi groen bezig.
Maar is dat zo? De jaarlijkse uitstoot van CO2 neemt nog steeds toe, ondanks al die windmolens. Dagelijks stoot Nederland 525 miljoen kilo CO2 uit. Dus in 2018 hebben al die windmolens dus iets meer dan 8 dagen CO2 uitstootwinst opgeleverd. Dat klinkt gelijk al een stuk ontmoedigender. Natuurlijk zijn er sindsdien meer windmolens bij gekomen, maar de winst zal niet heel veel meer zijn. En het is leuk dat er windmolens zijn die electriciteit opwekken zonder dat ze daar electriciteit voor gebruiken, maar dé vraag is wat er vervolgens met die electriciteit gaat gebeuren. Juist: verbruiken. En daarmee wordt weer CO2 uitgestoten. Ik vertel niets revolutionairs, maar zie en hoor om mij heen dat mensen dan stil vallen. Daar totaal niet bij stil staan. Want windmolens zijn groen, toch?
Zijn windmolens, na die 20 jaar, recyclebaar? Half ja, half nee.
Alles behalve de wieken is recyclebaar. En aan die wieken wordt gewerkt.
Maar ja, die recycling.. valt dat ook onder “afbraak?” De vraag stellen..
Komen we aan bij de zonnepanelen.
Prachtig principe, maar erg vervuilend (productie, recycling). Immers: hoe lang gaan ze mee en zijn ze recyclebaar?
Hoe lang gaan ze mee? 25 jaar en soms al wat langer, zo blijkt.
Tenminste: ‘ Zonnepanelen horen minstens zo’n 25 jaar mee te gaan. Bedenk daarbij dat je zonnepanelen vaak al binnen 8 jaar terugverdient, dan kun je dus al snel 17 jaar genieten van gratis energie!’ oreert Engie.nl.
17 jaar genieten van gratis energie ! Gaan we dan méér of mínder gebruiken van energie, die, zoals gezegd, met het verbruiken daar van, CO2 uit stoot?
De vraag stellen is hem, wederom beantwoorden.
Tenslotte: zijn zonnepanelen recyclebaar? Dat schijnt steeds beter te worden.
Maar ja, hoeveel CO2 komt vrij bij het recyclen?
In het kort zou je dus kunnen stellen dat we een parallel systeem zitten op te tuigen die elektriciteit steeds goedkoper maakt, en ja, goedkoop, dan koopt en gebruikt de mens het.
De electrische auto dan. Eerste gedachte is dat hiermee – zij het op den duur – minder C)2 uitgestoten wordt. En de schonere lucht ! Gejuich alom. Maar is dat zo?
Die lucht, die wordt al decennia lang schoner. Gevolg: aan zon geen gebrek tegenwoordig. Aan blauwer dan blauwe lucht ook niet, omdat waterdamp zich steeds minder kan hechten aan vervuilende deeltjes in de lucht. Gevolg: minder bewolking, nauwelijks mist meer, bewolking die sneller oplost en, jawel, een veel sterkere instraling van de zon door de lucht op het aardoppervlakte. Een succes met een keerzijde? Het wordt door milieumaatregelen óók steeds warmer. Klinkt gek, is toch zo.
Iedereen aan de elektrische auto dan maar? Nou, nee. Want, het is leuk, ANWB, dat jullie stellen:
‘ Door de uitstoot tijdens het produceren van een accu is de milieu-impact van een nieuwe elektrische auto in de showroom groter dan die van een brandstofauto. Doordat de elektrische auto per gereden kilometer echter minder CO2 uitstoot, loopt hij deze achterstand gestaag in en komt er een kantelpunt. Vanaf dat punt heeft de elektrische auto de hogere CO2-uitstoot tijdens de productie teniet gedaan met een lagere uitstoot tijdens het rijden.’
Maar ook hier: wat gebeurt er met al die afgedankte elektrische auto’s gebeuren met al die zwaar gewonnen grondstoffen en niet-recyclebare onderdelen achteráf? Zitten die óók in die 39.000 km als kantelpunt dat we echt lekker groen aan het rijden zijn? Vergeet het maar. Daar wordt met geen woord over gerept.
Voor zover de cijfers.
Maar wat telt, is onder de streep. En alle groenigheid ten spijt, neemt het CO2 verbruik per jaar wereldwijd alleen nog maar toe.
Is er een alternatief? Zo lang we – steeds meer – groen of niet – energie verbruiken, niet. HEt zit hem dus in mínder. Niet hóe, maar mínder.
Klinkt logisch, maar kunnen/willen we nog terug ?
Dat is de filosofische vraag. Of het afbreken van gemak ons een soberder levenstandaard waard is. Of vluchten we allemaal massaal noordwaarts als het eenmaal 50 graden – of meer – geworden is? Het gaat sneller dan u denkt.
In 2050 Europa CO2 neutraal is een leugen.
De mens is aan zijn laatste eeuw begonnen. Tenzij..
Weet u het antwoord?
Innovaties? Ik ben geen uitvinder. Maar waarom hoor ik niemand over bebouwing die, qua materiaal waarmee het gebouwd is, koel blijft? Huizen, bedrijfspanden, wat voor bouwobject dan ook, vul maar in.
Als het voor een hamster kan..
Thomas Kamphuis 