Stinzenplanten in Friesland

Wanneer het zo tegen half april is, loont het de moeite om naar een alternatief soort bollenvelden te gaan: de stinzenplanten bij de states en stinzen van Friesland. Of het nu door het droge en extreem zonnige voor jaar tot nu toe komt, weet ik niet, maar alles bloeit uitbundiger dan ooit tevoren.

Een straatnaambord de Wylde Tulpstrjitte, geeft aan dat we in de buurt zijn van één van de bijzondere stinsplanten (beter: bolgewassen) die, met name Friesland, rijk is. Het bord fotograferend komt er een fietser op mij af, die denkt dat ik de school aan het fotograferen ben. Mensen zijn altijd nieuwsgierig als ze je met een fototoestel zien. Hij is blijkbaar, verrast als ik zeg het straatnaambord te fotograferen. Het is namelijk zo typisch Fries, in méér dan één opzicht. Wat de kievitstulp is voor Zwolle en omgeving, is de wilde tulp voor Friesland.

De Martenastate in Koarnjum herbergt vele soorten stinzenplanten. Eén van de meest in het oog springende is de zogeheten wilde bostulp, die zijn oorsprong heeft in Italië en delen van Frankrijk. In de 15e en 16e eeuw waren bewoners van deze staten en stinzen zo gecharmeerd van deze bolgewassen dat ze ze massaal in de vruchtbare grond rondom hun landhuizen zetten.

Het licht heeft wat dromerigs vandaag. Het kan zijn omdat we dichter bij zee zijn hier en de lucht wat vochtiger is: het vroege voorjaar kan soms een septemberachtig licht geven, wat zo prettig is bij het fotograferen, voordat de hard- en schelheid van het zomerlicht zijn intrede doet.

Mar niet alleen de wilde bostulpen zijn blikvangers. Ook de holwortel en diverse soorten anemonen bedekken het park rondom de state.

Wilt u meer weten over stinzenplanten: er is kort geleden een derde druk verschenen van het prachtige boek Stinzenplanten in Friesland. Met daarin beschreven alle soorten, hun geschiedenis en vindplaats en hoe ze het beste aarden. Thuis ben ik ook aan het experimenteren met stinsenplanten. De wilde bostulp staat er al een jaar of vier, en komt ieder jaar, zij het wisselend, terug. Duidelijk is, dat de tulp een zware kleigrond verdraagt, als deze in het najaar voorzien is van een goed blad dek en op deze wijzing voeding en lucht aan de grond geeft.

Hoe dan ook geven stinzenplanten een extra dimensie aan het voorjaar, voor wie enigszins uitgekeken is op het sneeuwklokje, de krokus, de tulp en de hyacint alleen. Zonder de stinzenplanten is de lente niet compleet.