Een Viking artefact en een oproep voor het Walhalla

6 juni 2024

In dit blog deelt David Mullaly, een oude vriend van mij en gepassioneerd viking liefhebber, een intrigerend artefact uit de Vikingperiode met ons.

Een van de meest intrigerende en suggestieve Viking-gerelateerde vondsten uit de Rus Viking-regio die is gevonden – en dat is een groot gebied – is een donkerbronzen figuur van een Scandinavisch uitziende man met een zwaard, die in één hand wat lijkt op een enorme armband van gedraaid metaal draagt. Er is geen bewijs van een bevestigingselement aan de achterkant of een ophang lus, dus het artefact was niet bedoeld om gedragen te worden. Een schrijver suggereerde dit onderwerp voor het artefact: “de triomfantelijke intrede van een gevallen krijger in Valhalla met een ring van eed”.

We weten dat Noorse mannen tijdens de Vikingperiode vaak armbanden of armringen kregen van leiders als beloning voor hun algemene loyaliteit of trouw aan een specifieke eed of belofte die was afgelegd. En deze – meestal gouden of zilveren armbanden – werden blijkbaar met trots gedragen. Trouw blijven aan een eed was een uiterst belangrijke deugd voor een Viking. Als je je woord gaf, moest je het ook menen.

Het volgende commentaar komt van een Russische website: “Aan het einde van de XIX eeuw werd in een van de terpen van de provincie Mogilev (Wit-Rusland) een bronzen beeldje gevonden van een man met een zwaard aan zijn riem en een cirkel in zijn rechterhand (Fig. 5.4). Het was gewikkeld in schors en bedekt met planken. Precies hetzelfde beeldje komt uit het Daugmale heuvelfort in Letland. Aan beide vondsten zijn verschillende werken gewijd. F. Balodis beschouwde het Letse beeldje als een import uit Zweden. Volgens E. S. Mugurevich werden beide beeldjes, waarschijnlijk gegoten in dezelfde mal, gemaakt op het grondgebied waar de route Daugava – Dnjepr passeerde. Een gedetailleerde analyse van deze voorwerpen, uitgevoerd door V.P. Petrenko, bracht de auteur tot de conclusie dat de afgietsels van Letland en Wit-Rusland een Scandinaviër afbeelden en dat beide beeldjes de producten zijn van een Scandinavische kunstenaar.” http://ulfdalir.ru/literature/735/2182

Gezien de beschrijving van de context van de vondst in Wit-Rusland is het aannemelijk dat dit type amulet bedoeld was als grafobject voor een overleden krijger, en dus een verklaring over het feit dat hij een eed serieus had afgelegd – en dus een plaats in Walhalla verdiende. Gezien het duidelijk heidense aspect van de figuur is het voorwerp waarschijnlijk gemaakt in de 9e of vroege 10e eeuw. Of dit type artefact in Scandinavië werd gemaakt en naar het verre land van de Rus Vikingen werd gebracht, of dat een Scandinavische ambachtsman ver van huis het maakte, is nog maar de vraag en verder onderzoek.

Het Daugmale exemplaar is momenteel het enige afgebeelde artefact op de startpagina van de website van het Nationaal Historisch Museum van Letland, wat aangeeft hoe belangrijk het is. Een ander exemplaar werd gevonden in de buurt van Chernigov in Centraal-Oekraïne. Inclusief de intrigerend verpakte figuur die op die Russische website wordt beschreven, zijn er blijkbaar zeven exemplaren gevonden. Elk biedt een fascinerend kijkje in het leven en de perspectieven van de verre Vikingen.