Afgelopen vrijdag verscheen er een documentaire, gemaakt door drie (eigenlijk vier: Mel Gaynor komt er ook in voor) voormalige leden van Simple Minds, verenigd onder de naam TH3 MINDS, Brian McGee, Derek Forbes en Mick MacNeil. Iedere liefhebber van Simple Minds zou deze documentaire moeten bekijken. De titel Our shares are not the same is een parafrasering van Our secrets are the same, een biografie van Jim Kerr en Charlie Burchill, uitgebracht enkele jaren gelden.
Het boek maakt veel los bij de voormalige leden en ze vonden het tijd voor niet alleen een weerwoord, maar ook om bij het publiek onbekende onomstotelijke waarheden uit de begintijd van de band, voor het voetlicht te brengen. In het kort komt het er op neer, dat de credits voor het componeren en schrijven van de nummers nogal ongelijk verdeeld waren. De documentaire biedt een ontluisterende inkijk van de praktijk van die dagen. In het kort: éérst kwam de muziek, daarná de tekst. Het weerhield Jim Kerr niet om 50% van de royalties voor zich op te eisen van de eerste albums.
Be that as it may, de ware klap in het gezicht van iedere rechtgeaarde Simple Minds liefhebber – en ik heb dat in nog geen enkel commentaar of reactie gelezen – is de onder de documentaire gelegde instrumentale (vast deels demo) versies van vele nummers van Simple Minds uit de periode 1979 – 1985. Slechts één – en dan gelijk een héél intrigerend voorbeeld, is op minuut 29, 29 seconden. 70 cites as love brings the fall (Sons and fascination, 1981). Direct herkenbaar. Waardoor? De bas! We horen hier de bas geïsoleerd en we horen hier al het nummer op zich ! Ik herinner mij een boek over Simple Minds waar in stond dat New Gold Dream zo’n succes was, omdat nu “ook Derek Forbes bij de les” was. Goedemorgen.. hoeveel meer “bij de les” kon Derek Forbes al niet zijn op de eerste albums? Nogmaals men luistert alleen maar die geïsoleerde bas vanaf minuut 29, 29 seconden.
De documentaire is niet alleen maar zwaar. Ja, er wordt ook gelachen. Zo blijken de aapgeluiden op Veldt (Real to real cacaphony, 1979) gemaakt door .. dezelfde Derek Forbes (die altijd gitaar heeft willen spelen in de band – ziedaar misschien de blessing in disguise dat hij zijn bas als een gitaar bespeelde en het unieke geluid opleverde). Er wordt heel wat over afgelachen tussen alle, terechte, terecht wijzigingen door.
Maar de verborgen parel van de documentaire is, zoals gezegd, de begeleidende muziek onder de interviews. Instrumentaal. In versies waarin je je ze nog niet eerder hoorde. Iedere demo of: andere instrumentale versie van het betreffende nummer, laat zich beluisteren in pure opwinding. Er is een passage in de documentaire waarin een van de uitspraken van Jim Kerr in Our secrets are the same wordt getoond. Hierin verbaast hij zich dat er – bijvoorbeeld in het geval van Mick MacNeil – zo weinig creatieve output kwam nadat deze Simple Minds verliet. Dat is een dubbele miskenning richting een muzikant die tien jaar bij Simple Minds zat. In die tien jaar gaf hij zó veel creativiteit in een zo divers spectrum dat alleen al zónder zijn geluid Simple Minds nooit had bestaan. Nogmaals: eerst was er de muziek, daarna ging op de muziek Jim de tekst schrijven. De dubbele miskenning is, het alleen al totaal voorbij gaan aan wat Mick MacNeil liet zien in Peoples. Places. Things (1999) wat een in mijn ogen nog veel bizardere staalkaart liet zien van de man zijn kunnen. Nog dunnetjes overgedaan met Themes from glory days (2026). En vergeten we Derek Forbes Echoes (2016), zijn project met Anni Hogan, Zanti – Broken hearted city (2018) zijn project Derek and the dark (2020) niet? En hee – Brian McGee – dat je nog tíjd had om drie jaar bij Simple Minds te drummen ! Nogmaals ga ik op de knieën voor deze heren ! Jullie zijn de rode draad én lijn in mijn hoofd, al meer dan veertig jaar ! De maat der dingen. Mijn leven zou beslist een heel stuk saaier zijn geweest zónder jullie muzikale basis en inbreng in mijn muzikale beleving. Jullie zijn de bijbel ! Een hele onconventionele bijbel ! Hálleluja !
Tientallen jaren hebben de fans zich afgevraagd wat er toch van Brian, Derek, Mick en sinds een aantal jaar inmiddels óók alweer, Mel was verworden. Enig persoonlijk contact over de jaren online maar vooral de documentaires van THE 3MINDS lieten zien dat men deze periode er levend van af gebracht had, lichamelijk natuurlijk gezien. Maar, wat de documentaire laat zien, moet het toch een onherroepelijke schade hebben opgeleverd. Daarbij is het gemis aan evenredige royalties slechts één uiting van de miskenning van niet alleen het talent, maar de overheersende bijdrage van Brian, Derek en Mick op die – in terugblik – superieure albums van weleer. Nummers van die albums, die ieder in zijn eigen recht, op tien verschillende wijzen, geïsoleerd of bewerkt, instrumentaal gespeeld kunnen worden en als nieuw klinken, zónder ook maar enige zang.
Jim Kerr en Charlie Burchill hebben het monster weer tot leven gewekt en zullen zich spoedig verbazen herinneren hoe groots het monster Brian, Mick en Derek waren, zíjn en voor altijd zullen blijven. Niet alleen getuige de alternatieve versies van nummers in deze documentaire, maar ook in een nieuw heden, wat zich hopelijk nog lang mag uitstrekken.
Simple Minds is dood. Leve THE 3MINDS (ÉN Mel Gaynor!)
Thomas Kamphuis 